7 augustus vorig jaar overleed mijn vader. Op 7 augustus dit jaar de moeder van onze schoonzoon.
Het betekent dat rouw in ons leven dichtbij is gekomen, en zo ook de manieren van hoe mensen daarmee omgaan.
Alles is goedbedoeld en daar wil ik niets aan af doen. Maar de invulling, dat zou wel wat verfijnder mogen.
Opvallend vaak krijgen we als mens de vraag: ‘Alles goed?”.
Wat te zeggen…?
Met de vraag ‘Alles goed?’ geven we elkaar zo weinig ruimte om écht te vertellen hoe het met ons gaat. Álles goed is wel héél veel goed.
Ergens voelt het niet als een oprechte vraag, niet alsof je écht dichterbij wilt komen. Alsof alles goed moet gaan. Alsof je zegt: ik wil het niet echt weten, als een nutteloze vraag.
Ik zie het ongemak bij de kinderen als mensen die vraag achteloos aan hen stellen, met name mensen die van de situatie niets afweten.
Gaan ze eerlijk antwoorden? Heb je zin in het hele verhaal? Verpest je de sfeer?
Misschien moet deze vraag maar gewoon geschrapt worden en vervangen worden door: “Hoe gaat het vandaag met je?”.
Hetzelfde als de wens: “fijn weekend” wanneer jouw geliefde naaste doodziek thuis ligt. Ik ga helemaal geen fijn weekend tegemoet. Ik weet niet hoe ik de boel aantref. Misschien volstaat daar de groet: “weekend”.
We hebben collectief een woordvindingsprobleem rondom verlies.
Je vader had een mooie leeftijd. Ja. Maar het was voorál een mooi mens en ik mis hem.
Waarom bestaan er nog de kaarten met tenenkrommende teksten.
Gecondoleerd… met oprechte deelneming….
Sterkte. Hoezo sterkte, waarom moet ik sterk zijn?
Wat ik vooral wil is misschien wel ‘ruimte’. In de brede zin van het woord. Ruimte om te praten. Het is fijn als de mensen om je heen het weer eens aankaarten. Als rouwende wil je niet steeds de sfeer bederven, of wéér degene zijn die afwijkt.
Maar ook ruimte om te zwijgen. Om af te haken. Om je terug te trekken. En toch verbonden blijven.
Ik was 47 en mijn vader 89.
Mijn schoonzoon 24 en zijn moeder 56.
Zijn rouw is anders. De mijne melancholiek. De zijne wellicht rauwer.
Bij een jong overlijden hoort toekomstrouw. Alles wat je gaat worden zonder die ouder. Rouw om iets wat er nooit zal komen. De toekomst die hij niet zal hebben met haar.
Het gaat niet over. Het wordt anders.
Na jaren kan iemand weer in afwezigheid voorbij komen. Dan mag je je er weer opnieuw toe leren verhouden.
De vraag aan ons als omstanders is: geef RUIMTE en blijf verbonden.
November 2022
